Medibase
EN VI JA
Thông tư 45/2026/TT-BYT sửa Thông tư 28/2025 về GMP: thêm GMP thuốc phóng xạ, thuốc thử lâm sàng, sắp xếp lại kiểm soát thay đổi — hiệu lực 01/01/2027
Thuốc

Thông tư 45/2026/TT-BYT sửa Thông tư 28/2025 về GMP: thêm GMP thuốc phóng xạ, thuốc thử lâm sàng, sắp xếp lại kiểm soát thay đổi — hiệu lực 01/01/2027

Ngày 01/11/2026, Bộ Y tế ban hành Thông tư 45/2026/TT-BYT sửa đổi, bổ sung Thông tư 28/2025/TT-BYT về Thực hành tốt sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc. Thông tư bổ sung WHO-GMP cho thuốc nghiên cứu, thuốc thử lâm sàng và tiêu chuẩn GMP cho thuốc phóng xạ sản xuất tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; viết lại quy định kiểm soát thay đổi; siết việc khắc phục tồn tại sau đánh giá; cho phép cơ sở nước ngoài duy trì công bố EU-GMP bằng kết quả tự tra cứu. Hiệu lực từ 01/01/2027.

Ngày 01/11/2026, Bộ Y tế ban hành Thông tư 45/2026/TT-BYT sửa đổi, bổ sung 15 nội dung của Thông tư 28/2025/TT-BYT — văn bản chính quy định Thực hành tốt sản xuất (GMP) thuốc, nguyên liệu làm thuốc. Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2027. Điểm mới dễ thấy nhất là hai tiêu chuẩn GMP mới: WHO-GMP cho thuốc nghiên cứu, thuốc thử lâm sàng (Phụ lục XII) và tiêu chuẩn GMP cho thuốc phóng xạ sản xuất tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo hướng dẫn IAEA/WHO (Phụ lục XIII). Với các nhà sản xuất đang hoạt động, kể cả nhà máy nước ngoài, thay đổi thực tế nằm ở kiểm soát thay đổi, xử lý khắc phục tồn tại và công bố EU-GMP.

Văn bản là gì

  • Thông tư 45/2026/TT-BYT, ký ngày 01/11/2026 bởi Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, theo đề nghị của Cục trưởng Cục Quản lý Dược và Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền.
  • Căn cứ: Luật Dược 105/2016/QH13 được sửa đổi bởi Luật 44/2024/QH15; Nghị định 163/2025/NĐ-CP; Nghị định 313/2026/NĐ-CP về chức năng, nhiệm vụ của Bộ Y tế.
  • Sửa đổi Thông tư 28/2025/TT-BYT ngày 01/7/2025; thay các Phụ lục VI, VII, IX, X, XI; bổ sung Phụ lục XII, XIII; đồng thời sửa một điểm của Thông tư 18/2019/TT-BYT về GMP thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Thay đổi — tiêu chuẩn GMP mới

  • Thuốc nghiên cứu, thuốc thử lâm sàng (Điều 2, Điều 3): cơ sở sản xuất áp dụng WHO-GMP đối với thuốc nghiên cứu theo Phụ lục XII (điểm đ khoản 1 Điều 3 và khoản 1 Điều 4 Thông tư 28 đã sửa). Tài liệu cập nhật của WHO được xử lý như PIC/S, EU: nếu chưa được đăng trên cổng Bộ Y tế, cơ sở áp dụng gửi bản tiếng Anh cho Cục Quản lý Dược, Cục đăng tải trong 10 ngày (điểm b khoản 4 Điều 3).
  • Thuốc phóng xạ tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (Điều 1, 2, 3, 10): định nghĩa mới tách “sản xuất” (tạo đồng vị bằng máy gia tốc cyclotron và tổng hợp, bào chế thuốc phóng xạ) với “pha chế” (tách chiết từ generator, đánh dấu, rút liều, chia liều, pha loãng theo Thông tư 30/2021/TT-BYT). Cơ sở có sản xuất thuốc phóng xạ áp dụng Phụ lục XIII (bản dịch hướng dẫn IAEA/WHO về GMP dược phẩm phóng xạ) và nộp đề nghị đánh giá GMP kèm hồ sơ tổng thể (khoản 2 Điều 13).
  • Thuốc nguy cơ cao (khoản 4 Điều 3): thuốc phóng xạ và nguyên liệu phóng xạ được bổ sung vào danh sách phải sản xuất trên dây chuyền riêng biệt (cùng betalactam, thuốc độc tế bào, hormone tránh thai, vắc xin, sinh phẩm chứa vi sinh vật sống). Dây chuyền riêng biệt nay ghi rõ gồm cả hệ thống phụ trợ riêng, không chỉ nhà xưởng và thiết bị.

Thay đổi — dược liệu, thuốc cổ truyền và dây chuyền dùng chung

  • Thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền (khoản 2, 3 Điều 3): Điều 4 Thông tư 28 được sắp xếp lại: thuốc dược liệu áp dụng Phụ lục V; nguyên liệu từ dược liệu dạng bào chế hiện đại áp dụng Phụ lục V hoặc Phần II Phụ lục VI, dạng bào chế cổ truyền áp dụng Phần I Phụ lục VI; thuốc cổ truyền dạng cao, hoàn, bột, rượu thuốc, cồn thuốc áp dụng Phần I, dạng viên nang, viên nén, cốm và dạng khác áp dụng Phần II Phụ lục VI. Cơ sở sơ chế, chế biến dược liệu (khái niệm mới) áp dụng Phụ lục VII, nay mang tên GMP dược liệu.
  • Cơ sở chỉ sản xuất thuốc hóa dược không kê đơn (khoản 5 Điều 3): vẫn được sản xuất thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, thực phẩm bảo vệ sức khỏe có dạng bào chế tương ứng, nhưng không còn được sản xuất TPBVSK chứa probiotics.
  • Dây chuyền probiotics (khoản 6 Điều 3): dây chuyền riêng sản xuất thuốc sinh học chứa vi sinh vật sống được sản xuất nguyên liệu, TPBVSK chứa cùng loại vi sinh vật, nay gồm cả sản phẩm phối hợp với vitamin.

Thay đổi — kiểm soát thay đổi (Điều 8, viết lại Điều 11)

Điều 11 được thay bằng danh sách phân tầng:

  • Cấp mới Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược: thay đổi theo điểm b khoản 1 Điều 36 Luật Dược đối với nhà máy, kho, phòng kiểm tra chất lượng; chuyển từ phạm vi thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền sang thuốc hóa dược không kê đơn.
  • Điều chỉnh Giấy chứng nhận: chuyển giữa phạm vi thuốc hóa dược và phạm vi chỉ sản xuất thuốc hóa dược không kê đơn (cả hai chiều); chỉ được sản xuất theo phạm vi mới sau khi đã điều chỉnh.
  • Báo cáo thay đổi (Mẫu 06) và đánh giá thực tế: thay đổi vị trí hoặc bổ sung nhà máy tại cùng địa điểm; mở rộng, thay đổi lớn bố trí nhà xưởng; với cơ sở vô trùng: sửa chữa một phần dây chuyền, thay thiết bị chính, thay đổi hệ thống phụ trợ. Mới: thay đổi vị trí hoặc bổ sung kho (nguyên liệu, bao bì cấp 1, thành phẩm), khu vực kiểm nghiệm vi sinh tại cùng địa điểm.
  • Chỉ nộp báo cáo thay đổi: các thay đổi trên tại cơ sở không vô trùng; mới — mở rộng, sửa chữa lớn kho và khu kiểm nghiệm vi sinh, thay đổi hệ thống phụ trợ ảnh hưởng điều kiện bảo quản hoặc môi trường thử nghiệm. Nếu báo cáo không chứng minh được việc duy trì GMP, Cơ quan tiếp nhận có thể đánh giá đột xuất.
  • Cơ sở sản xuất vắc xin: phải thông báo kèm đánh giá nguy cơ trước khi thay đổi lớn về cấu trúc, thiết bị chính, hệ thống phụ trợ hoặc sản xuất sản phẩm khác trên dây chuyền vắc xin; Cục Quản lý Dược trả lời trong 15 ngày nếu không đồng ý.

Thay đổi — công bố EU-GMP của cơ sở nước ngoài (khoản 10 Điều 11)

Cơ sở được SRA đánh giá đáp ứng EU-GMP hoặc tương đương vẫn đề nghị công bố trên cổng Bộ Y tế như trước. Điểm mới là cách duy trì kết quả sau khi hết hạn hiệu lực đã công bố. Kết quả được duy trì nếu cơ sở (i) đã nộp hồ sơ đề nghị công bố cập nhật hiệu lực, hoặc (ii) cung cấp kết quả tự tra cứu trên trang thông tin hoặc cơ sở dữ liệu tiếng Anh của cơ quan có thẩm quyền. Việc tra cứu phải thực hiện sau thời điểm hết hạn đã công bố, có đóng dấu xác nhận của cơ sở và kèm đường dẫn tra cứu. Cơ sở chịu trách nhiệm toàn diện về tính hợp pháp, chính xác; cơ quan sử dụng thông tin tự xác minh theo đường dẫn.

Thay đổi — đánh giá và khắc phục tồn tại (Điều 4–7, Điều 9)

  • Trình tự đánh giá (Điều 4): đánh giá thực tế từng dây chuyền; cơ sở chỉ thực hiện một số công đoạn thì chỉ đánh giá các công đoạn đó; họp kết thúc phải thảo luận khi cơ sở không thống nhất; biên bản (Mẫu 03 Phụ lục X) ghi rõ tồn tại, phân loại và các điểm chưa thống nhất.
  • Báo cáo khắc phục (Điều 5, 7): phải kèm bằng chứng cho tồn tại đã khắc phục và kế hoạch kèm cam kết thời hạn cho tồn tại chưa xong. Các mốc 45 ngày, 20 ngày, 135 ngày giữ nguyên. Cơ quan tiếp nhận đánh giá thực tế việc khắc phục các tồn tại nặng liệt kê tại mục II Phụ lục IX sửa đổi (chủ yếu liên quan nhà xưởng, thiết bị sản xuất, hệ thống phụ trợ, kho, khu lấy mẫu, phòng kiểm nghiệm vi sinh) hoặc khi hồ sơ chưa rõ.
  • Phân loại (Phụ lục IX sửa đổi): mức 1 — không có tồn tại nghiêm trọng, tồn tại nặng; mức 2 — không có tồn tại nghiêm trọng, 1–6 tồn tại nặng; mức 3 — cơ sở từ 2 dây chuyền, không có tồn tại nghiêm trọng, 7–13 tồn tại nặng; mức 4 — từ 1 tồn tại nghiêm trọng, hoặc từ 7 tồn tại nặng (1 dây chuyền) / từ 14 (từ 2 dây chuyền). Dây chuyền liên quan trực tiếp từ 7 tồn tại nặng bị xếp mức 4. Kết luận mức 4 nay có thể tạm ngừng riêng dây chuyền không đáp ứng.
  • Đánh giá đột xuất, đánh giá giám sát (Điều 9, viết lại Điều 12): bổ sung căn cứ như báo cáo thay đổi chưa chứng minh duy trì GMP, sự cố, dấu hiệu bất thường hoặc phản ánh có cơ sở qua văn bản, đường dây nóng, báo chí, ngoài các căn cứ thu hồi, ADR nghiêm trọng, vi phạm nghiêm trọng, không nộp báo cáo. Cơ sở mức 3 (sau khi khắc phục đạt), mức 4 (sau khi hoạt động trở lại) và cơ sở có nguy cơ được đánh giá đột xuất ít nhất 1 lần trong 3 năm. Kế hoạch tháng 11 hằng năm nay gồm cả đánh giá giám sát (Điều 6).
  • Đoàn đánh giá (Điều 12): có thể gồm chuyên gia từ các trường đại học và đại diện cơ quan liên quan khi cần.

TPBVSK sản xuất trên dây chuyền thuốc (Điều 13; khoản 2 Điều 15)

Cục An toàn thực phẩm có vai trò rõ ràng: chủ trì kiểm tra GMP đối với TPBVSK sản xuất trên dây chuyền thuốc và phối hợp với Cục Quản lý Dược, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền. Thông tư 18/2019/TT-BYT được sửa tương ứng. Cơ sở sản xuất thuốc có sản xuất TPBVSK phải báo cáo đến Cơ quan tiếp nhận và Cục An toàn thực phẩm trước khi sản xuất, đồng thời báo cáo hoạt động sản xuất thuốc, dược liệu, thuốc cổ truyền, TPBVSK đến ba Cục.

Hiệu lực và chuyển tiếp (Điều 15)

  • Hiệu lực: 01/01/2027.
  • Hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược, đánh giá đáp ứng, đánh giá định kỳ và báo cáo thay đổi đã nộp trước ngày hiệu lực: tiếp tục đánh giá theo Thông tư 28/2025/TT-BYT, hoặc theo quy định mới nếu cơ sở đề nghị.
  • Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có sản xuất thuốc phóng xạ phải đáp ứng Phụ lục XIII chậm nhất ngày 01/11/2028.

Doanh nghiệp nên làm gì

  • Nhà sản xuất trong nước: rà các dự án năm 2027 (chuyển kho, sửa phòng vi sinh, nâng cấp hệ thống phụ trợ) theo các tầng mới của Điều 11 — thay đổi kho và phòng kiểm nghiệm nay phải báo cáo, chuyển vị trí hoặc bổ sung phải được đánh giá thực tế. Cân nhắc nộp hồ sơ trước 01/01/2027 nếu muốn áp dụng quy định cũ.
  • Cơ sở chỉ sản xuất thuốc không kê đơn có làm TPBVSK: dừng kế hoạch TPBVSK probiotics trên dây chuyền này; bảo đảm báo cáo Cục An toàn thực phẩm trước khi sản xuất.
  • Nhà sản xuất nước ngoài dựa vào công bố EU-GMP/SRA: theo dõi ngày hết hạn trên cổng Cục Quản lý Dược; chuẩn bị sẵn hồ sơ cập nhật đã nộp hoặc kết quả tự tra cứu có đóng dấu và đường dẫn cho nhà nhập khẩu và hồ sơ đăng ký.
  • Thực hành CAPA: đưa bằng chứng khắc phục (hồ sơ, ảnh, video, giấy chứng nhận) vào báo cáo; với tồn tại về nhà xưởng, thiết bị, phụ trợ, kho, phòng vi sinh, chuẩn bị cho việc đánh giá thực tế.
  • Nhà tài trợ thử lâm sàng, CDMO: kiểm tra cơ sở cung cấp thuốc nghiên cứu tại Việt Nam áp dụng WHO-GMP cho thuốc nghiên cứu (Phụ lục XII).
  • Bệnh viện có khoa y học hạt nhân: lên kế hoạch đánh giá khoảng cách so với Phụ lục XIII trước hạn 01/11/2028.

Điểm chưa rõ

  • Bản PDF chính thức không có số và ngày trong lớp văn bản; các thông tin này chỉ nằm trong dấu chữ ký số. Số 45/2026/TT-BYT, ngày ban hành 01/11/2026 và ngày hiệu lực 01/01/2027 theo Cổng văn bản Chính phủ.
  • Ngưỡng phân loại lấy từ Phụ lục IX sửa đổi; Medibase chưa so sánh từng dòng với bản năm 2025.
  • Phụ lục XIII là bản dịch hướng dẫn IAEA/WHO, chưa nói rõ khoa y học hạt nhân chỉ pha chế (tách chiết generator, đánh dấu) được xử lý thế nào ngoài định nghĩa mới.
  • Cách Cục Quản lý Dược, hải quan và bộ phận đăng ký chấp nhận kết quả tự tra cứu EU-GMP trên thực tế.

Nguồn

Dịch vụ của MTC

Bạn cần hỗ trợ đăng ký lưu hành thuốc hoặc cảnh giác dược?

Đội ngũ Công ty TNHH Tư vấn & Thương mại MTC, đơn vị vận hành Medibase, sẽ phản hồi — medibase@mtcorp.vn

Bài liên quan — Thuốc

Quay lại danh sách tin

Thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc y khoa.