Bộ Y tế ban hành Sổ tay hướng dẫn quy trình đấu thầu nội bộ mua sắm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế — Quyết định 1589/QĐ-BYT (03/6/2026)

Ngày 03/6/2026, Bộ Y tế ban hành Quyết định 1589/QĐ-BYT, do Thứ trưởng Lê Đức Luận ký, ban hành Sổ tay hướng dẫn quy trình đấu thầu nội bộ mua sắm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế trong hệ thống các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Y tế. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký. Sổ tay được xác định rõ là tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, không thay thế quy định pháp luật; trường hợp có khác biệt thì áp dụng theo quy định pháp luật.

Sổ tay là gì — và không phải là gì

Sổ tay dày 69 trang, do Phòng Đầu tư thuộc Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ Y tế) soạn thảo. Tài liệu dẫn dắt cán bộ làm công tác đấu thầu đi qua toàn bộ chu trình mua sắm theo từng bước — cần lập gì, phải đăng tải gì, dùng mẫu nào, ngưỡng nào thì áp dụng hình thức nào — căn cứ trên khung pháp luật đấu thầu hiện hành giai đoạn 2025–2026. Đối tượng áp dụng là các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Y tế: bệnh viện trung ương, viện, các cục/vụ chuyên ngành (DAV, VFA, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh…) và các đơn vị thực hiện mua sắm bằng ngân sách của Bộ.

Sổ tay không phải là thông tư, không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Sổ tay không trực tiếp ràng buộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố hoặc các bệnh viện công lập ngoài hệ thống Bộ Y tế, mặc dù trên thực tế sẽ là tài liệu tham chiếu cho toàn mạng lưới bệnh viện công.

Bối cảnh — Chỉ thị 24/CT-TTg là yếu tố thúc đẩy

Sổ tay là sản phẩm cấp Bộ thực hiện Mục b Phần 2 của Chỉ thị 24/CT-TTg ngày 29/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh, nâng cao năng lực, hiệu quả thi hành Luật Đấu thầu. Chỉ thị 24 yêu cầu các bộ ngành ban hành hướng dẫn cụ thể, có tính ngành, sau khi Luật Đấu thầu 2023 cùng các đợt sửa đổi 2024–2025 đã tạo ra một khối văn bản hướng dẫn lớn cần được vận hành thống nhất ở cấp bộ. Quyết định 1589 chính là cách Bộ Y tế trả lời yêu cầu đó — gộp vào một tài liệu duy nhất toàn bộ những gì một đơn vị mua sắm trong hệ thống Bộ Y tế cần thực hiện, từ khâu lập kế hoạch đến quản lý hợp đồng.

Khung pháp luật mà Sổ tay áp dụng

• Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 ngày 23/6/2023 — đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15.
• Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
• Nghị định 42/2025/NĐ-CP ngày 27/2/2025 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế.
• Chỉ thị 24/CT-TTg ngày 29/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thi hành Luật Đấu thầu.
• Thông tư 79/2025/TT-BTC ngày 04/8/2025 của Bộ Tài chính — cung cấp, đăng tải thông tin về đấu thầu và mẫu hồ sơ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
• Thông tư 80/2025/TT-BTC ngày 08/8/2025 của Bộ Tài chính — mẫu hồ sơ yêu cầu, báo cáo đánh giá, báo cáo thẩm định, kiểm tra, báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu.
• Thông tư 40/2025/TT-BYT ngày 25/10/2025 của Bộ Y tế quy định đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập — đây là văn bản chuyên ngành gần nhất với các quy trình mà Sổ tay diễn giải.

Cấu trúc — sáu Phần ứng với từng hình thức lựa chọn nhà thầu

Phần 1 — Kế hoạch lựa chọn nhà thầu (KHLCNT). Nguyên tắc, căn cứ lập theo Điều 37, Điều 38 Luật Đấu thầu; lập cho toàn bộ dự án/dự toán mua sắm (DTMS) hay từng gói thầu, gói nhiều năm, phân chia DTMS thành các gói thầu (yêu cầu đồng bộ kỹ thuật, không chia quá nhỏ tạo điều kiện chỉ định thầu, không gộp quá lớn hạn chế tham dự thầu), nghiên cứu thị trường để xác định giá gói thầu. Phần này cũng làm rõ thủ tục trình – thẩm định – phê duyệt KHLCNT.

Phần 2 — Đấu thầu rộng rãi, một giai đoạn một túi hồ sơ. Quy trình đầy đủ cho hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng: lập E-HSMT, trình – thẩm định – phê duyệt E-HSMT, đăng tải thông báo mời thầu, phát hành/sửa đổi/làm rõ E-HSMT, đóng – mở – đánh giá E-HSDT, thẩm định và phê duyệt kết quả, hoàn thiện và ký kết hợp đồng. Mỗi bước nêu rõ vai trò chịu trách nhiệm — chủ đầu tư (CĐT), tổ chuyên gia (TCG), tổ thẩm định (TTĐ), nhà thầu (NT) — theo cùng một bảng ký hiệu xuyên suốt tài liệu.

Phần 3 — Chào hàng cạnh tranh. Hình thức rút gọn cho gói thầu mua sắm hàng hóa trong giới hạn ngưỡng theo luật. Cùng bộ khung (chuẩn bị → tổ chức → đánh giá → phê duyệt → hợp đồng) nhưng với các điều chỉnh phù hợp với hình thức này.

Phần 4 — Mua sắm trực tiếp. Áp dụng khi có nhà thầu đã trúng thầu một gói tương đương trong thời hạn cho phép. Trình tự: lập HSYC (không bắt buộc thẩm định HSYC), nhà thầu nộp HSĐX, đánh giá HSĐX và thương thảo, phê duyệt và công khai kết quả, hoàn thiện và ký kết hợp đồng.

Phần 5 — Chỉ định thầu, quy trình thông thường. Điều kiện áp dụng theo Điều 23 Luật Đấu thầu, lập HSYC, xác định nhà thầu dự kiến mời nhận HSYC, đánh giá HSĐX và thương thảo, thẩm định kết quả (không bắt buộc), phê duyệt và ký kết hợp đồng.

Phần 6 — Chỉ định thầu, quy trình rút gọn. Quy trình ngắn nhất: CĐT chuẩn bị và gửi dự thảo hợp đồng cho nhà thầu được dự kiến chỉ định, hoàn thiện hợp đồng, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu. Điều kiện tư cách hợp lệ của nhà thầu áp theo các điểm a, b, c, d, e, g và i khoản 1 Điều 5 Luật Đấu thầu (và các quy định tương ứng cho hộ kinh doanh, cá nhân chào sản phẩm đổi mới sáng tạo theo khoản 3 Điều 5).

Ý nghĩa đối với hệ thống Bộ Y tế

• Đối với đơn vị mua sắm (bệnh viện, viện, cục/vụ chuyên ngành): có một tài liệu tham chiếu thống nhất, ánh xạ mỗi gói thầu vào một trong sáu hình thức, đi từ lập kế hoạch đến quyết toán hợp đồng. Tác dụng thực tế: giảm thời gian đối chiếu giữa Luật, hai thông tư của Bộ Tài chính và thông tư của Bộ Y tế; rõ trách nhiệm ký từng bước.
• Đối với mua sắm thuốc: Sổ tay phối hợp với Thông tư 40/2025/TT-BYT (đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập). Sổ tay cung cấp bộ khung quy trình (mẫu biểu, luồng, phê duyệt); Thông tư 40 cung cấp các quy định chuyên ngành (nhóm kỹ thuật, ngưỡng, tham chiếu giá).
• Đối với nhà cung cấp, doanh nghiệp dược – thiết bị y tế: hoạt động mua sắm trong hệ thống Bộ Y tế sẽ tuân theo các mẫu của Thông tư 79/2025 và Thông tư 80/2025 của Bộ Tài chính, với Sổ tay là cách Bộ Y tế "đọc" và vận hành các mẫu đó.

Một lưu ý chính do chính văn bản nêu (Điều 1): Sổ tay là hướng dẫn nghiệp vụ; trường hợp có khác biệt giữa Sổ tay và quy định pháp luật thì áp dụng theo quy định pháp luật. Sổ tay nên được sử dụng như tài liệu quy trình, không thay thế nguồn luật.

Tài liệu tham khảo

• Bộ Y tế — Quyết định 1589/QĐ-BYT ngày 03/6/2026, do Thứ trưởng Lê Đức Luận ký. Sổ tay hướng dẫn quy trình đấu thầu nội bộ mua sắm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế.
• Cổng tra cứu: emoh.moh.gov.vn (Hệ thống tra cứu văn bản Bộ Y Tế), documentId 11367.
• Thủ tướng Chính phủ — Chỉ thị 24/CT-TTg ngày 29/7/2024 về thi hành Luật Đấu thầu.
• Quốc hội — Luật Đấu thầu 22/2023/QH15, sửa đổi tại Luật 57/2024/QH15 và Luật 90/2025/QH15.
• Chính phủ — Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 về lựa chọn nhà thầu.
• Bộ Tài chính — Thông tư 79/2025/TT-BTC ngày 04/8/2025 và Thông tư 80/2025/TT-BTC ngày 08/8/2025.
• Bộ Y tế — Thông tư 40/2025/TT-BYT ngày 25/10/2025 về đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập.