Quản lý chuyên ngành

An toàn thực phẩm tại Việt Nam do ba bộ cùng quản lý, theo phân công tại Phụ lục IV Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Việc xác định bộ chủ quản đối với một sản phẩm quyết định kênh công bố sử dụng, cơ quan thanh tra lấy mẫu và loại giấy chứng nhận cơ sở cần có. Bộ Y tế (MOH / VFA): • Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung. • Nước uống đóng chai và nước khoáng thiên nhiên; nước đá dùng cho mục đích ăn uống trực tiếp. • Phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến và vật liệu tiếp xúc thực phẩm. • Thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (MARD): • Thịt và sản phẩm từ thịt; trứng và sản phẩm từ trứng; sữa tươi. • Thủy sản và sản phẩm thủy sản. • Rau, quả và sản phẩm sơ chế. • Ngũ cốc, đậu, hạt sơ chế; mật ong; muối ăn. • Chè, cà phê, ca cao, hạt tiêu, hạt điều và các hàng hóa nguồn gốc nông nghiệp khác. • Cây trồng và vật nuôi biến đổi gen dùng làm thực phẩm. Bộ Công Thương (MOIT): • Đồ uống có cồn: rượu mạnh, rượu vang, bia. • Đồ uống không cồn và nước tăng lực. • Sản phẩm sữa đã qua chế biến. • Bánh kẹo, đường, ca cao đã qua chế biến. • Bột và tinh bột đã qua chế biến. • Dầu thực vật. • Các loại thực phẩm đã qua chế biến khác không thuộc Bộ Y tế hoặc MARD. Đối với danh mục sản phẩm nhiều nhóm hoặc sản phẩm phối hợp, bộ chủ trì là bộ quản lý nhóm có nguy cơ cao nhất hoặc thành phần chính. Phân công theo Nghị định 15/2018 đã vận hành ổn định; Nghị định 46/2026 bị tạm ngưng có điều chỉnh một số phân công nhưng chưa có hiệu lực. Phân cấp xuống cấp tỉnh: mỗi bộ ủy quyền hoạt động thanh tra thường xuyên, tiếp nhận bản công bố và cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm cho cơ quan cấp tỉnh tương ứng (Sở Y tế, Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản, hoặc Sở Công Thương).

Phân công: • Nghị định 15/2018/NĐ-CP — Phụ lục IV. Văn bản phân công nhóm thực phẩm giữa Bộ Y tế, MARD và MOIT. • Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12 — Điều 61–65 về trách nhiệm quản lý nhà nước. Triển khai chuyên ngành: • Bộ Y tế: các văn bản của VFA và hướng dẫn của Sở Y tế các tỉnh. • Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Thông tư 38/2018/TT-BNNPTNT về thẩm định, chứng nhận cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nông, lâm, thủy sản đủ điều kiện an toàn thực phẩm (quy định hệ thống chấm điểm ba mức A/B/C áp dụng cho cơ sở thuộc MARD). • Bộ Công Thương: Thông tư 43/2018/TT-BCT và các hướng dẫn liên quan đến nhóm thực phẩm thuộc MOIT. Đang tạm ngưng: • Nghị định 46/2026/NĐ-CP — sẽ điều chỉnh một số phân công giữa Bộ Y tế/MARD/MOIT và siết chặt lấy mẫu hậu kiểm. Hiện đang tạm ngưng hiệu lực.

2026 — Tạm ngưng Nghị định 46/2026: Nghị định 46/2026/NĐ-CP sẽ điều chỉnh phân công giữa ba bộ và tập trung tiếp nhận một số bản công bố, nhưng đang tạm ngưng vô thời hạn theo Nghị quyết 09/2026 và 15/2026 chờ Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Phân công theo Nghị định 15/2018 vẫn áp dụng. 2023–2025 — Phối hợp liên ngành: Các đoàn liên ngành gồm VFA, Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (MARD), Quản lý thị trường (MOIT) và chính quyền địa phương tổ chức các đợt thanh tra định kỳ nhắm vào thức ăn đường phố không an toàn, bán thực phẩm trực tuyến và vệ sinh chợ truyền thống. Thường xuyên — Phân cấp xuống tỉnh: Trong thực tế, doanh nghiệp làm việc với cơ quan cấp tỉnh tương ứng của từng bộ thay vì cơ quan trung ương đối với các thủ tục thường xuyên.